Ημερολόγιο Λονδίνου

tsipras-lse-660http://www.rednotebook.gr

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Λονδίνο, παίρνοντας μέρος στην αποστολή του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ που συνόδευσε τον Αλέξη Τσίπρα στην επίσκεψη στο LSE. Αποκεί κράτησε μερικές σημειώσεις για το ημερολόγιό του στο Red Notebook

Τετάρτη 13/3: το λάθος ξενοδοχείο και ο «κόκκινος Κεν»

Στο αεροδρόμιο, πίνοντας όρθιοι καφέ στον «Γρηγόρη», έξω από το Ελ. Βενιζέλος. Συζήτηση (με τους ΔΤ και ΧΣ) για τους «Αυτόνομους» της Ιταλίας, που παρά την τρέλα τους, συμφωνούμε όλοι, κάτι άφησαν στην αριστερά. Σκέφτομαι, μετά στην πτήση για Λονδίνο, αν τρεις βρετανοί αριστεροί, περιμένοντας την πτήση τους για Αθήνα, θα μπορούσαν να είχαν παρόμοια συζήτηση. Πάντα η ίδια ανησυχία όταν γυρνάω στη χώρα που έζησα 28 ολόκληρα χρόνια. Είναι η ίδια χώρα ή κατάντησε άλλη μια πολιτεία των ΗΠΑ; Μακριά όχι μόνο από τη δική της σοσιαλδημοκρατική παράδοση, αλλά και από τις ευρωπαϊκές ανησυχίες και τους ευρωπαϊκούς προβληματισμούς;

Το ξενοδοχείο που μένω ήταν παλιά το δημαρχείο του Λονδίνου, ακριβώς απέναντι από τη βουλή, στη νότια μεριά του Τάμεση. Κακή σημειολογία. Στα πρώτα χρόνια της Θάτσερ, εδώ κατοικούσε ο Κεν Λίβινγκστον ως δήμαρχος, και για να τσαντίσει τους Συντηρητικούς έβαλε μια τεράστια ηλεκτρονική πινακίδα με τον αριθμό των ανέργων του Λονδίνου για να το βλέπουν οι βουλευτές από την απέναντι όχθη του ποταμού. Κάθε μέρα ανέβαινε ο αριθμός και οι συντηρητικοί βουλευτές δεν μπορούσαν παρά να έχουν μια άμεση, αν και ανεπιθύμητη, εικόνα των καταστροφικών συνεπειών που προκαλούσαν οι τότε (μονεταριστικές) πολιτικές λιτότητας.

Η Θάτσερ ποτέ δεν συγχώρησε τον «κόκκινο Κεν» και μετά την πτώση του, όχι μόνο κατήργησε όλους τους μεγάλους μητροπολιτικούς δήμους (άντρο των αριστερών Εργατικών), αλλά πούλησε το κτίριο σε ιδιώτες από σκέτη κακία. Βέβαια η «σιδηρά κυρία» δεν μισούσε μόνο τους αριστερούς δημάρχους. Μισούσε επίσης τους διανοούμενους και τους πανεπιστημιακούς. Και γι΄ αυτό το λόγο απέρριψε αίτημα του LSE, που είχε πρόβλημα χώρου, να μετακομίσει στο παλιό δημαρχείο. Για τη Θάτσερ το LSE ήταν γεμάτο κοινωνιολόγους που σκοπό είχαν να αναλύουν την κοινωνία: το μόνο ενδιαφέρον ζήτημα, για τους θατσερικούς αντιθέτως, ήταν πώς να βγάζει κανείς λεφτά από αυτήν. Μάθημα που φαίνεται να το κατέχει και η δική μας τρικομματική κυβέρνηση.

Χωρίς αυτή την εμμονή της, αύριο ο Τσίπρας θα έδινε την ομιλία του εδώ που πέφτω για ύπνο και εγώ θα ήμουν σε άλλο ξενοδοχείο.

Πέμπτη 14/3: εναλλακτικές συζητήσεις

Με το πρωινό, διαβάζω τη Guardian. Ο Εντ Μίλιμπαντ προτείνει η Βρετανία να υιοθετήσει το σύστημα της Γερμανίας με τις ισχυρές περιφερειακές τράπεζες. Αυτές οι τράπεζες, οι Sparkassen, είχαν δώσει μέχρι το 2011 δάνεια συνολικού ύψους €322 δις., ενώ αντιστοίχως το απόθεμα δανείων των μεγάλων εμπορικών τραπεζών ήταν μόλις €177 δις. Μετά την κρίση οι εμπορικές τράπεζες μείωσαν τα δάνεια που πρόσφεραν στην πραγματική οικονομία, ενώ οι επαρχιακές τα αύξησαν. Για τον Εντ δεν αποτελεί και μικρή κίνηση. Αν η σοσιαλδημοκρατία είναι ποτέ να πάρει πίσω λίγο από την παλιά της λάμψη στη Βρετανία, τότε αναγκαία συνθήκη, αλλά όχι βέβαια επαρκής, είναι μια ρήξη με το City, με το χρηματοπιστωτικό κέντρο στην καρδιά του Λονδίνου. Απλοποιώντας, αλλά μόνο λίγο, «αυτό που είναι κακό για το City, θα είναι καλό για την υπόλοιπη Βρετανία» .

Το θέμα μπαίνει το μεσημέρι στη συνάντηση με πανεπιστημιακούς και ειδικούς σε διάφορες πολιτικές, στο Birkbeck, όπου μας φιλοξενεί ο δικός μας Κώστας Δουζίνας. Το αντικείμενο της συζήτησης και τους καλεσμένους το είχαμε κανονίσει με τη Χίλαρυ Γοέινράιτ και τον Ρόμπιν Μάρεϊ. Την ίδια στιγμή που η Γερμανία επιμένει στις ίδιες πολιτικές για το Νότο, κρατάει εργαλεία οικονομικής πολιτικής για το εαυτό της. Για παράδειγμα, οι Sparkassen, αλλά και οι συνεταιριστικές τράπεζες, και αυτές που μοιάζουν με το δικό μας Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, έχουν παίξει εκεί σημαντικό ρόλο υποστήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Εμείς θα μείνουμε χωρίς αναπτυξιακά εργαλεία και χωρίς βιομηχανική πολιτική: για τον Αντώνη Σαμαρά, όσο και για το Γιάννη Στουρνάρα, η ανάπτυξη μπορεί να αφεθεί στις πρωτοβουλίες των ιδιωτών επενδυτών. Δεν είναι κάτι που θα συγκινούσε την κ. Μέρκελ για τη χώρα της.

Ενδιαφέρουσα συζήτηση στη συνάντησή μας σχετικά με το ποια εργαλεία και ποιες αναπτυξιακές πολιτικές θα έπρεπε να είναι προτεραιότητα για μια κυβέρνηση της αριστεράς. Ο Ρόμπιν ήταν ο πιο εμπνευσμένος καθηγητής που είχα ποτέ. Αν μας έλεγε εκείνη την εποχή να πάμε να μαζέψουμε βότσαλα από την παραλία, και ότι αυτό θα βοηθούσε με κάποιο τρόπο το ερευνητικό πρόγραμμα της αριστεράς, εικάζω ότι θα πηγαίναμε. Δεν έχει χάσει τίποτα από τον ενθουσιασμό και το ταλέντο του να εμπνέει. Πανεπιστημιακός που κάθε λίγο έπαιρνε τάιμ άουτ από την έρευνα για να δουλέψει για τα οικονομικά προγράμματα της τοπικής αυτοδιοίκησης (με τον κόκκινο Κεν για παράδειγμα) ή για να σχεδιάσει την πολιτική απορριμμάτων, από την συλλογή μέχρι μια εναλλακτική και παραγωγική διαδικασία ανακύκλωσης. Μας λείπουν τέτοιοι άνθρωποι στην Ελλάδα, σκέφτομαι. Αυτός, αλλά και οι άλλοι στη συνάντηση, δηλώνουν τη προθυμία τους να βοηθήσουν το ΣΥΡΙΖΑ. Όλο και περισσότερο νιώθω ότι δεν είμαστε μόνοι.

Το βράδυ η ομιλία του Αλέξη στο LSE. Γεμάτη η αίθουσα, δηλαδή 500 άτομα. θα μπορούσε να είχε γεμίσει μια αίθουσα τρεις φορές μεγαλύτερη, μας λέει ο οικοδεσπότης μας, ο Κέβιν Φέδερστοουν, διευθυντής του Ελληνικού Παρατηρητηρίου του LSE. Διακριτή η ελληνική παρουσία, όσο και η έκπληξη των υπόλοιπων. Δεν ξέρω τι περίμεναν. Τους κερδίζει, όχι μόνο με την ομιλία του, αλλά και με την άνεση και με το χιούμορ που απαντάει στις ερωτήσεις. Είναι μια επιχειρηματολογία που δεν την έχουν συνηθίσει.

Παρασκευή 15/3: τα ακροατήρια

Εν μέρει η αποστολή έχει σκοπό να συμβάλλει στη διαμόρφωση νέων ακροατηρίων. Και για την ανθρωπιστική κρίση που αντιμετωπίζουμε στην Ελλάδα, και για το λόγο και την προοπτική του ΣΥΡΙΖΑ. Παρασκευή πρωί αρχίζουμε με βίντεο-συνέντευξη του Αλέξη στον Seamus Milne, στα γραφεία του Guardian. Αυτή η εφημερίδα – ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς τα περίπου 50 εκατομμύρια hits που δέχεται η ηλεκτρονική έκδοσή της το μήνα – έχει παίξει σημαντικό ρόλο σε σχέση με τα δεινά που περνάμε στην Ελλάδα. Πιο πρόσφατα, με τις κακοποιήσεις από την ελληνική Αστυνομία.

Μετά πάλι στο LSE, για μια «κλειστή» συνάντηση με πανεπιστημιακούς που είχε οργανώσει ο Κέβιν. Ακόμα και σε αυτό το πιο ορθόδοξο κοινό (σε σχέση με τη χθεσινή συνάντηση στο Birkbeck), παρατηρώ και σεβασμό και ενδιαφέρον για τις θέσεις μας. Δυστυχώς το αεροπορικό εισιτήριο δεν μου επιτρέπει να πάω στην απογευματινή συνάντηση με τους Εργατικούς στη Βουλή, με τον Jon Cruddas. Ο τελευταίος είναι από τους διανοούμενους του κόμματος, με ενδιαφέρουσες σκέψεις για το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας. «Αριστεροδέξιο» θα τον λέγαμε εμείς, αλλά η παρουσία του, κοντά στον αρχηγό του κόμματος, αποδεικνύει ότι κάτι μπορεί να βγει και από αυτό το χώρο, καθώς βαθαίνει η κρίση και η λιτότητα στη Βρετανία.

Στο δρόμο της επιστροφής. Στο χώρο μας υπήρχαν το τελευταίο καιρό αρκετές αμφιβολίες για τη σκοπιμότητα τέτοιων ταξιδιών. Αυτές, σκέφτομαι στο αεροπλάνο, έρχονται ως αποτέλεσμα της έλλειψης εμπιστοσύνης που υπάρχει, και σε μια αίσθηση ότι δεν αποφασίζουμε όλοι και όλες μαζί για το πώς θα προχωρήσουμε σε διάφορους τομείς. Η περισσότερη δημοκρατία και η δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης θα αποτελέσουν για όλους τα επόμενα χρόνια μια διαρκή μέριμνα. Το ζητούμενο είναι να μην σταματήσουμε να κάνουμε χρήσιμα πράγματα. Χωρίς περισσότερη δημοκρατία και εμπιστοσύνη, ο φόβος είναι ότι όλες οι πλευρές θα φοβούνται να πάρουν πρωτοβουλίες ή ότι θα έχουν τη δύναμη να μπλοκάρουν τις πρωτοβουλίες των άλλων – χωρίς αυτό να αντικαθίσταται με κάτι άλλο. Μια κακή ισορροπία, που συνεχώς θα μας κρατάει πίσω. Οφείλουμε κάτι καλύτερο σε όλα τα ακροατήρια που αυτή τη στιγμή μας ακούν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: