H αλήθεια για τον Αχελώο

photo-3http://oikotrives.wordpress.com

Για έκτη φορά συζητήθηκε την Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου στο ΣτΕ το έργο της «εκτροπής του Αχελώου». Αυτή τη φορά µετά και τη γνωµοδότηση του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πάνω σε 14 προδικαστικά ερωτήµατα του ίδιου του ΣτΕ. Και ενώ θα περίµενε κανείς την πίεση από πλευράς της διοίκησης και των οπαδών της εκτροπής για την άµεση εκδίκαση της υπόθεσης και τη συνέχιση των έργων, το ΥΠΕΚΑ, η Περιφέρεια της Θεσσαλίας, η ΠΑΣΕ, ζήτησαν µε επίταση «µακρά αναβολή» της δίκης.

Ο λόγος που προβλήθηκε, είναι για να ετοιµαστούν οι νέες µελέτες (!) του έργου. Άρα το ΥΠΕΚΑ µε τον πιο επίσηµο τρόπο παραδέχεται ότι οι σηµερινές µελέτες δεν ισχύουν και δεν επαρκούν. Η δεύτερη σηµαντική είδηση, είναι η αναφορά του ΥΠΕΚΑ ότι πλέον µελετά και προκρίνει την εκτροπή 250 εκ. m3 νερού το χρόνο!!! Άρα ο σκοπός ολόκληρου του σχεδίου αλλάζει. Η αρχική µελέτη αφορούσε 1,2 εκ m3 το χρόνο, αργότερα κατέβηκε στα 600 εκ. και τώρα στα 250!!!).

Δεν µιλάµε πλέον για άρδευση του θεσσαλικού κάµπου, αλλά, στην καλύτερη περίπτωση, για την ύδρευση των πόλεων της Θεσσαλίας. Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση και η Περιφέρεια Θεσσαλίας, εµπαίζουν τον αγροτικό κόσµο και τον χρησιµοποιούν ως άλλοθι για να προωθήσουν τα µεγάλα έργα που µόνο την εργολαβική διαπλοκή ωφελούν. Έχει σηµασία να τονιστεί εδώ ότι το δικαστήριο απέρριψε το αίτηµα για αναβολή, η δίκη έγινε και δόθηκε προθεσµία µέχρι στις 15 Μαρτίου 2013 για την κατάθεση υποµνηµάτων από τους διαδίκους. Το δικαστήριο τόνισε ότι σε αυτό το στάδιο δεν µπορεί να δεχθεί αλλαγή του σκοπού των έργων. Περιµένουµε την οριστική απόφαση µε ενδιαφέρον σε περίπου 6-7 µήνες.

Η αλήθεια για το µεγάλο και εν πολλοίς στοιχειωµένο εγχείρηµα

Το µοντέλο της αγροτικής ανάπτυξης των τελευταίων δεκαετιών στη Θεσσαλία αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, δεν βασίστηκε σε κάποιο εθνικό σχεδιασµό και τοπικό προγραµµατισµό που θα απαντούσαν στα βασικά ερωτήµατα: πού, πόσο, πώς και τι παράγω. Για τη Θεσσαλία αυτό είχε ως αποτέλεσµα, εκτός των άλλων, την άναρχη και καταστροφική διαχείριση των υφιστάµενων υδάτινων πόρων.

Η πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση κάθε βαθµού, αντί να αξιοποιήσουν τα επιφανειακά νερά της Θεσσαλίας µε µικρά φράγµατα, ταµιευτήρες και αναρυθµιστικές λίµνες σε συνδυασµό µε βιώσιµη αξιοποίηση των υπόγειων υδάτων γέµισαν τον κάµπο µε παράνοµες και «νόµιµες» γεωτρήσεις, παροτρύνοντας ουσιαστικά και τους αγρότες να κάνουν το ίδιο, χωρίς µέτρο, χωρίς µελέτη και σχέδιο και µε πλήρη αγνόηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Έτσι είχαµε ως αποτέλεσµα την εγκατάσταση ενός ιδιαίτερα στρεβλού µοντέλου παραγωγής το οποίο από τη µια βασίστηκε στην αύξηση της ποσότητας των παραγόµενων προϊόντων και από την άλλη στην επιλογή καλλιεργειών µε µεγάλες επιδοτήσεις από την ΕΕ, όπως για παράδειγµα το βαµβάκι. Ταυτόχρονα, οι µικροµεσαίοι ιδιαίτερα αγρότες υπερχρεώθηκαν για να εξασφαλίσουν νερό, εξαντλώντας όµως και ένα τεράστιο µέρος των υδατικών αποθεµάτων, βάζοντας σε κίνδυνο το ισοζύγιο για πολλές δεκαετίες.

Με αυτό τον τρόπο φτάσαµε ουσιαστικά στη µείωση της απορροής του Πηνειού κάτω από το οικολογικό όριο, στη σηµαντική πτώση του υδροφόρου ορίζοντα, στην υφαλµήρωση και στην ποιοτική υποβάθµιση των νερών της Θεσσαλίας λόγω της νιτρορύπανσης.

Οι κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ αλλά και η σηµερινή τρικκοµατική, µαζί και η τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση, αντί να σπεύσουν έστω και σήµερα να εκπονήσουν ένα βιώσιµο σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης το οποίο να απαντά στο ζήτηµα της διατροφικής επάρκειας και ασφάλειας, να εξασφαλίζει το εισόδηµα των αγροτών και ταυτόχρονα να διασφαλίζει τη βιωσιµότητα των υδατικών αποθεµάτων και να σέβεται το περιβάλλον, συντηρούν και ενισχύουν τον καταστροφικό µύθο της εκτροπής.

Η εµµονή αυτή, που κινείται στα όρια της ιδεοληψίας, και η αναµονή της εκτροπής περιόρισαν στο ελάχιστο την ανάπτυξη και την προώθηση εναλλακτικών σχεδίων αξιοποίησης των υδατικών πόρων, όπως η λύση της κατασκευής τοπικών µικρών φραγµάτων κ.λπ., και διασπάθισαν δυσανάλογα µεγάλους οικονοµικούς πόρους. Πολύ δε περισσότερο δεν έχει µελετηθεί η λεγόµενη «µηδενική λύση» που προκρίνει την ήπια εκµετάλλευση του τοπικού υδατικού δυναµικού σε συνδυασµό µε την εφαρµογή µεθόδων διαχείρισης της ζήτησης του νερού και πρακτικών εξοικονόµησης των χρήσεών του.

Η κατασπατάληση δε δηµόσιου χρήµατος για το παράλογο έργο της εκτροπής του Αχελώου, ειδικά όταν η κοινωνία µας ζει µια πρωτόγνωρη οικονοµική κρίση και χιλιάδες πολίτες έχουν βυθιστεί στη φτώχεια, δεν αποτελεί µόνο περιβαλλοντικό αλλά και κοινωνικό έγκληµα.

Όταν σε ολόκληρο τον κόσµο τονίζεται η ανάγκη εξόδου από την οικονοµική κρίση µε στροφή προς µια περιβαλλοντικά βιώσιµη ανάπτυξη, η Ελλάδα απαντά µε πανάκριβα έργα καταστροφής του περιβάλλοντος που κυρίως ενισχύουν τα εργολαβικά συµφέροντα και εξυπηρετούν τη διαπλοκή.

Τα βασικά επιχειρήµατα κατά αυτού του σχεδίου

• Ακόµη και σήµερα και µετά από τόσες δεκαετίες παλινωδιών και ακυρώσεων, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) παρά τις επικαιροποιήσεις της, βασίζεται σε ελλειπή και αποσπασµατικά υδροµετρικά στοιχεία τόσο για το υδατικό διαµέρισµα της Θεσσαλίας, όσο και για το Δέλτα του Αχελώου. Οι ΜΠΕ αναφέρονται σε στοιχεία της προηγούµενης εικοσαετίας και δεν λαµβάνουν υπόψη τους τις σηµερινές καταναλώσεις νερού.
• Η ίδια η µελέτη σκοπιµότητας, µε την οποία και σήµερα εκτελείται το έργο, επί της ουσίας το υπονοµεύει, µια και έχει κατηγορηθεί για προχειρότητα, υπεραπλουστευτική µεθοδολογία, για πολλές παραλείψεις και λανθασµένες επιλογές, κυρίως όµως για το λόγο ότι από τη µια υποεκτιµά το κόστος και από την άλλη υπερτιµά το όφελος.
• Δεν έχει σχεδιαστεί κανένα έργο υποδοχής και διανοµής των νερών της εκτροπής, µε κίνδυνο αν ποτέ τα νερά φτάσουν στον κάµπο, να σπαταλιούνται µέσω του απαξιωµένου σήµερα αρδευτικού δικτύου, καθώς επίσης να υπάρχουν και αυξηµένοι κίνδυνοι πληµµύρας. Δεν έχει συσταθεί δε µέχρι σήµερα φορέας διαχείρισης των νερών, άρα δεν γνωρίζουµε επί της ουσίας και τον τρόπο διαχείρισής τους.
• Τέλος ένα σηµαντικό ζήτηµα είναι αυτό του κόστους των έργων καθώς και το κόστος χρήσης του νερού. Αφήνεται σκόπιµα να εννοηθεί ότι το αρδευτικό νερό δεν θα κοστίζει στους χρήστες-αγρότες. Το κόστος του έργου παραµένει άγνωστο, τόσο το ήδη δαπανηθέν όσο το υπολειπόµενο για την ολοκλήρωση των έργων – κάτι σαν τους ολυµπιακούς αγώνες µε άλλα λόγια. Η ΕΕ δεν χρηµατοδοτεί τέτοια έργα, άρα η πραγµατική οικονοµική ζηµιά και επιβάρυνση είναι ακόµη µεγαλύτερη.

Κυρίως όµως αυξάνεται ο κίνδυνος και η πιθανότητα, το τεράστιο κατασκευαστικό και λειτουργικό κόστος να µετακυληθεί στους αγρότες-χρήστες. Σ’ αυτό δε το σηµείο να αναφέρουµε κάτι που ιδιαίτερα οι αγρότες πρέπει να προσέξουν πολύ. Το τρέχον σενάριο της εκτροπής δεν προβλέπει ποσότητα νερού για άρδευση παρά µόνο για ύδρευση (!!) και «περιβαλλοντική αναβάθµιση» (sic).

Μια ακόµη σηµαντική πλευρά των έργων που απασχολεί και το δηµόσιο διάλογο είναι αυτή που σχετίζεται µε τις ήδη πραγµατοποιηµένες δαπάνες και τα προχωρηµένα τµήµατα του σχεδίου. Ιδιαίτερα δε για το φράγµα Μεσοχώρας, όπου πολλοί υποστηρίζουν λανθασµένα και εκ του πονηρού, ότι δεν αποτελεί έργο της εκτροπής. Πρώτον: Το φράγµα της Μεσοχώρας, ως ταµιευτήρας είναι αναπόσπαστο και ζωτικής σηµασίας έργο της εκτροπής Αχελώου. Χωρίς αυτό εκτροπή δεν υπάρχει. Δεύτερον: Η Μεσοχώρα είναι και υδροηλεκτρικό έργο όπως και η Συκιά µε εγκατεστηµένη ισχύ 160 MW. Με βάση το ύψος του φράγµατος, 150µ., και την ισχύ του, δεν µπορούν µε βάση τη νοµοθεσία αλλά και επί της ουσίας – περιβαλλοντικό κόστος ανυπολόγιστο και µεγαλύτερο του οφέλους – στις ΑΠΕ. Άρα και η αποσπασµατική ολοκλήρωσή του υπόκειται στην ίδια επιχειρηµατολογία όπως το συνολικό σχέδιο.

Για τον πολιτικό µας χώρο, τα ζητήµατα ανάπτυξης του πρωτογενούς τοµέα καθώς και εκείνα της προστασίας του περιβάλλοντος, έχουν ιδιαίτερη αξία, είναι ταυτοτικής σηµασίας. Η ριζοσπαστική αριστερά, σε πολλές εκφάνσεις της, ήταν και είναι κατά αυτού του σχεδίου, προβάλλοντας ταυτόχρονα µια ολοκληρωµένη εναλλακτική πρόταση ανάπτυξης του αγροτικού τοµέα στη Θεσσαλία η οποία θα βασίζεται στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων µε κριτήρια τόσο το αγροτικό εισόδηµα όσο και τη διατροφική επάρκεια και αυτονοµία της περιοχής και της χώρας, µε απόλυτο σεβασµό στο περιβάλλον και ιδιαίτερα στα υδατικά αποθέµατα.

Η εκτροπή ήταν και παραµένει έργο καθαρά πολιτικό και όλοι οι «αρµόδιοι» και οι διαδοχικές κυβερνήσεις θεωρούσαν και θεωρούν ότι, σαν τέτοιο, είναι αυθύπαρκτο και αυτεξούσιο, µε αυταπόδεικτη σκοπιµότητα, υπεράνω µελετών, νόµων, ευρωπαϊκών κανονισµών και δικαστηρίων αλλά και µακρόπνοων σχεδίων.

Ο µύθος της εκτροπής όµως έχει ήδη λήξει. Δεν έχει να προσφέρει τίποτα πλέον ούτε στους εµπνευστές του. Η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και της Θεσσαλίας δεν απαιτεί έργα φαραωνικής αντίληψης. Η ριζοσπαστική αντίληψη για τα µεγάλα έργα και την προστασία του περιβάλλοντος επιβεβαιώθηκε και δικαιώθηκε τόσο στους Ολυµπιακούς και Μεσογειακούς αγώνες όσο και αλλού. Θα δικαιωθεί και η ριζοσπαστική µας θέση για τον Αχελώο.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΟΝΔΡΟΣ
µέλος ΚΕ ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, µέλος γραµµατείας θεµατικής περιβάλλοντος & οικολογίας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: