Μάλι: Το Αφγανιστάν του Ολάντ;

632-panos-trigazis-275x152Πάνος Τριγάζης*

Το Μάλι μπορεί να εξελιχθεί σε «Αφγανιστάν» για τον Φρανσουά Ολάντ. Ο Γάλλος πρόεδρος ενεπλάκη σε μια στρατιωτική επιχείρηση, στη χώρα αυτή της Αφρικής, ενώ είχε δηλώσει προ τετραμήνου (12 Οκτωβρίου 2012) ότι «δεν θα σταλούν χερσαίες δυνάμεις, δεν θα εμπλακούν γαλλικά στρατεύματα στις μάχες». Όμως στις 11 Ιανουαρίου 2013 έθεσε σε εφαρμογή την επιχείρηση «Σερβάλ» για την επέμβαση στο Μάλι.

Η αφορμή δόθηκε με την κατάληψη, στις 10-1-2013, της πόλης Κόνα από τους ισλαμιστές αντάρτες. Με την επιτυχία της αυτή η συμμαχία των αυτονομιστών Τουαρέγκ και των ισλαμιστών βρέθηκε σχετικά κοντά στην πρωτεύουσα του Μάλι, Μπαμάκο, με τις κυβερνητικές δυνάμεις υπό κατάρρευση.

Για ακόμα μια φορά υπήρξε επίκληση, από μια δυτική πρώην αποικιοκρατική δύναμη, του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», τον οποίο πρώτος ο Τζορτζ Μπους ξεκίνησε το 2001, εισβάλλοντας στο Αφγανιστάν με δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Σχεδόν δώδεκα χρόνια μετά, ο πόλεμος αυτός έχει αποβεί «φιάσκο» για το ΝΑΤΟ. Οι Ταλιμπάν δεν έχουν κατατροπωθεί από τις πανίσχυρες δυνάμεις της Ατλαντικής Συμμαχίας και στη διάδοχη κατάσταση στην κυβέρνηση Καρζάι, αν και όταν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν στο τέλος του 2014, σύμφωνα με την εξαγγελία Ομπάμα, θα είναι σε θέση να παίξουν καθοριστικό ρόλο εκ των πραγμάτων, κάτι που ανησυχεί έντονα τις αριστερές και δημοκρατικές δυνάμεις του Αφγανιστάν, οι οποίες προσπαθούν να συνασπιστούν μπροστά στον κίνδυνο αυτό.

Το φάσμα της «αφγανοποίησης» πλανιέται τώρα πάνω από το Μάλι, γιατί, όπως υποστηρίζει ο διευθυντής της Le Monde Diplomatique, Σέρζ Αλιμί, «κάθε δυτική επέμβαση μοιάζει να παίζει το παιχνίδι των πιο ριζοσπαστικών οπαδών του “Τζιχάντ”, οι οποίοι προσελκύουν τους αντιπάλους τους σε ατέρμονες διενέξεις» (Le Monde Diplomatique/Αυγή, 17-2-2013).

Το Μάλι των περίπου 15 εκατομμυρίων κατοίκων είναι μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Βρίσκεται σε μια από τις τελευταίες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης με βάση τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης. Έχει όμως σημαντικό ανθρώπινο κεφάλαιο για ένα καλύτερο μέλλον. Περίπου το 50% του πληθυσμού της χώρας είναι ηλικίας κάτω των 15 ετών.

Επικρίνοντας τον Ολάντ, o Σερζ Αλιμί επισημαίνει τις βαθύτερες αιτίες της κατάστασης στο Μάλι και σε άλλες χώρες της Αφρικής, καταγγέλλοντας τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές «που απαξιώνουν τα κράτη, εξαθλιώνουν τους αγρότες και τους στρατιώτες τους, ενθαρρύνουν την υπερεκμετάλλευση από δυτικές (ή κινέζικες) εταιρείες του ορυκτού πλούτου της μαύρης ηπείρου».

Με αυτά τα δεδομένα, το Μάλι δεν θα σταθεροποιηθεί και δεν θα βαδίσει στη δημοκρατία αν δεν αντιμετωπιστούν οι αιτίες που το οδήγησαν στην κρίση, η οποία έδωσε το πρόσχημα για τη γαλλική στρατιωτική επέμβαση.

Οι διεθνείς ανταγωνισμοί για τον έλεγχο του πλούτου της Αφρικής αυξάνονται ανάμεσα στις πρώην αποικιοκρατικές χώρες, τις ΗΠΑ και την Κίνα. Την ίδια ώρα, το πρόβλημα του εκδημοκρατισμού των κοινωνιών της Αφρικής παραμένει οξύ.

Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και η κλιματική αλλαγή, που δεν είναι άσχετες μεταξύ τους, δημιουργούν σε διάφορες περιοχές της Αφρικής πείνα και εμφύλιες συγκρούσεις, από τις οποίες επωφελούνται τα νεοαποικιοκρατικά σχέδια. Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από την προώθηση της αφρικανικής ενοποίησης στη βάση της ανεξαρτησίας και του εθνικού ελέγχου του φυσικού πλούτου κάθε χώρας, στο πλαίσιο μιας νέας, δίκαιης διεθνούς οικονομικής τάξης στον κόσμο, που θα γεφυρώσει το χάσμα Βορρά-Νότου.

Η Αφρική δεν είναι μια φτωχή περιοχή της γης, διαθέτει τεράστιες πηγές ορυκτού και φυσικού πλούτου, ενώ σε αυτήν ανήκουν 6 από τις 10 χώρες του κόσμου με τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης. «Μήπως είναι καιρός να σκεφτόμαστε για μια αφρικανική ‘τίγρη’ στην παγκόσμια οικονομία;», αναρωτιέται ο εκ των κορυφαίων αρθρογράφων της International Herald Tribune, Νίκολας Κρίστοφ (4-7-2012).

Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι: με ποιους όρους θα επιτευχθεί η ανάπτυξη; Θα είναι μια ανάπτυξη με κίνητρο το αλόγιστο κυνήγι του κέρδους και τη λεηλασία της φύσης ή μια ανάπτυξη με κέντρο τον άνθρωπο και τον σεβασμό στη φύση;

 

* Ο Π. Τριγάζης είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Ειρήνη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: