Το μέλλον της Μεγάλης Βρετανίας στην ΕΕ: σενάρια και επιπτώσεις

1bb7a7878ed5ee06d5d7802f8628a46b_XLΆννα Ωρολογά, Οικονομολόγος

 Εφημερίδα Αξία

Σε σημαντική ομιλία του ο Πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας κος  David Cameron αναφέρθηκε στην πιθανότητα να επαναδιαπραγματευθεί η χώρα του την θέση της ως μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι υποστηρικτές της σκληρής γραμμής, δηλαδή της αποχώρησης της χώρας από τα μέλη της ΕΕ τονίζουν τις προοπτικές της ανεξάρτητης πλέον πολιτικής για σύναψη εμπορικών κυρίως συμφωνιών με όλες τις χώρες του υπόλοιπου κόσμου. Περισσότερο διαλλακτικοί οι περισσότεροι που αντιτίθενται στην σχέση Μ. Βρετανίας με την Ένωση, υποστηρίζουν ότι ένα φιλικό «διαζύγιο» και άλλους όρους παραμονής της χώρας τους θα γείρει την πλάστιγγα των πλεονεκτημάτων προς την πλευρά της Βρετανίας, την στιγμή, που όπως πιστεύουν ισχύει το αντίθετο. Σε αυτό το πλαίσιο συζητούν τις ειδικές συνθήκες που διέπουν την σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Νορβηγία και την Ελβετία. Το κύριο επιχείρημά τους είναι ότι οι δύο χώρες μη μέλη έχουν πρόσβαση στην κοινή αγορά, με ό,τι όφελος αυτό συνεπάγεται, χωρίς να δεσμεύονται από το νομικό σύνολο κανόνων της Ένωσης. Η πλευρά που υποστηρίζει την παραμονή της Αγγλίας αναφέρει το επιχείρημα που δόθηκε δια στόματος του ίδιου του κου Cameron το 2010, ο οποίος υπογράμμισε ότι αν δεν υπήρχε η συμμετοχή των Βρετανών στην εκπόνηση και ψήφιση των νομοθετημάτων της Ένωσης, τότε θα μπορούσαν οι ίδιοι να δηλώσουν ότι διαφωνούν με το αποτέλεσμα. Όχι όμως από την στιγμή που αποτέλεσαν μέρος αυτής της διαδικασίας.

Επιπλέον, είναι σαφές ότι ούτε η Γερμανία ούτε η Γαλλία θα επέτρεπαν μια κατ’ εξαίρεση επιλογή ευνοϊκών όρων παραμονής μιας χώρας στην Ένωση. Ειδικά στις σημερινές συνθήκες όπου αναζητείται βηματισμός, αναζητούνται προορισμοί σε διαδρομές που διαδέχονται η μια την άλλη ως εναλλακτικές της ενοποίησης. Από την άλλη, τι θα κέρδιζε η Μ. Βρετανία αν αποχωρώντας θα έμπαινε σε καθεστώς δασμών, παρά το γεγονός ότι ο κύριος όγκος του εμπορίου της κατευθύνεται σε χώρες εκτός Ένωσης, ενώ θα ήταν αναγκασμένη να τηρεί τις προδιαγραφές στη παραγωγή αγαθών που θέτει η Ένωση; Και πόσο σίγουρη μπορεί να είναι η παραμονή επιχειρήσεων – ιδιαίτερα των μεγάλων – στην Μ. Βρετανία αν αποχωρήσει από την Ένωση; Σε μια τέτοια περίπτωση μετεγκατάστασης σε χώρες χαμηλότερου κόστους παραγωγής μέσα στην Ένωση, είναι πιθανά πολύ υψηλός ο αριθμός θέσεων εργασίας που θα χάνονταν στην Βρετανία. Επίσης σχετικά ασθενές είναι το επιχείρημα της καθαρής συνεισφοράς της Μ. Βρετανίας στον Κοινοτικό Προϋπολογισμό (θέμα που ανάγεται στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980), σε σχέση με το σύνολο των ωφελειών που αποκομίζει η Βρετανία από την λειτουργία της κοινής αγοράς και των κοινών πολιτικών σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας αλλά και των κοινωνικών θεμάτων.

Ρεαλιστικά μιλώντας, μια προσπάθεια διμερών συμφωνιών σε επιμέρους θέματα όπου η Βρετανική Κυβέρνηση θεωρεί σημαντικά δεν μπορεί ναν αποκλειστεί, όπως και η εκδοχές έκβασης. Το ουσιώδες είναι ότι η Μ. Βρετανία, παρά το ότι αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία από τον Ντε Γκώλ τις απαρχές του σχηματισμού της ιδέας μιας ενωμένης Ευρώπης, αποτελεί ζωτικό μέλος της Ένωσης. Μπορεί πράγματι να μην την ενώνουν τα ίδια στοιχεία που συνδέουν τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης με την Ένωση, αλλά δεν παύει να είναι ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ, και χώρα κλειδί για πολλές πτυχές της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, όχι κατ’ ανάγκην μόνο της οικονομικής. Οι ηπειρωτικές χώρες αποτέλεσαν επί μακρόν, στο παρελθόν, αυτοκρατορίες, με ενσωματωμένους θεσμούς κοινωνικής οικονομικής και νομοθετικής υφής, σε διάφορες μορφές συνόρων και με διάφορες γεωγραφικές συνθέσεις που ανάγονται στα σημερινά κράτη μέλη. Η Μ. Βρετανία δεν ήταν κομμάτι αυτής της ιστορικής παλέτας, αλλά οι δεσμοί της με όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη είναι περισσότερο από στενοί.

Το θέμα τελικά είναι ότι η Ένωση χρειάζεται τη Μεγάλη Βρετανία και η ίδια χρειάζεται την Ένωση, παρά της ανισομέρειες της σύνδεσης αυτής. Πέρα από αυτό όμως, η Ευρώπη θα κληθεί να αποφασίσει σε σημαντικά θέματα για την μορφή που έχει θεσμικά σε μια δεκαετία από σήμερα. Μπορεί οι αλλαγές των συσχετισμών να αλλάξουν και τις προτεραιότητες της Ένωσης ή της Βρετανίας, όπως θα αλλάξουν και μεταξύ Βορρά και  Νότου. Η μορφή του ευρώ μπορεί να είναι διαφορετική. Αποφάσεις κυβερνήσεων και θεσμικών οργάνων θα έχουν επιπτώσεις με διακύβευμα το μέλλον μιας Ευρώπης που θα ζήσουν οι ερχόμενες γενιές.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: