Αναμένοντας την ανάπτυξη

123232_16276http://www.left.gr/

Του Γαβριήλ Σακελλαρίδη

Μετά και την τελευταία συνεδρίαση του Eurogroup και την αποδέσμευση της πολυθρύλητης πια δό­σης, η κυβέρνηση προσπαθεί να περάσει στην αντεπίθεση υποσχόμενη νέες καλύτερες μέρες. Η συνά­ντηση του Σαμαρά με τα διευθυντικά στελέχη των μεγαλύτερων πολυεθνικών που λειτουργούν στην Ελλάδα, την εβδομάδα που πέρασε, προσπαθεί να φιλοτεχνήσει την εικόνα μιας Ελλάδας που πλέον βάζει πλώρη για ένα αναπτυξιακό 2013, έχοντας περάσει πλέον τον κάβο της βιωσιμότητας του δη­μόσιου χρέους. Οι δηλώσεις των αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αλλαγή στη ρητορική της γερμανικής κυβέρνησης, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τη Standard and Poors και την αποδοχή των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ, προσπαθούν να δη­μιουργήσουν ένα κλίμα ευφορίας σχετικά με την επόμενη χρονιά.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι επικριτές της ακολουθούμενης πολιτικής παρουσιάζονται ως ォΚασσάν­δρες» και ォκαταστροφολόγοι» από τα μνημονιακά φερέφωνα. Δυστυχώς όμως, για όλους, δεν είναι. Οι αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωζώνης τόσο για το δημόσιο χρέος όσο και για την ακολουθούμενη πο­λιτική δεν αφήνουν περιθώριο αισιοδοξίας, όχι εξαιτίας κάποιας καταστροφολογικής επιθυμίας της Αριστεράς, αλλά λόγω της ορθής ανάγνωσης της πραγματικότητας.

Η -σκληρή- πραγματικότητα είναι εδώ…

Το δημόσιο χρέος δεν δύναται να καταστεί βιώσιμο ούτε μέσω της επαναγοράς των ελληνικών ομο­λόγων, ούτε μέσω της μείωσης των επιτοκίων, αλλά ούτε και μέσω της επιστροφής των κερδών της ΕΚΤ –από ελληνικά ομόλογα- στην Ελλάδα. Όλα τα παραπάνω βοηθούν μεν στην απομείωση του χρέους, όμως στην ουσία λειτουργούν ως παυσίπονα σε έναν βαριά ασθενή, και μάλιστα δημιουρ­γούν και σημαντικές επιπλοκές. Για παράδειγμα, η επαναγορά των ομολόγων σημαίνει δανεισμό και μεγαλύτερο χρέος, μεγαλύτερες χρηματοδοτικές ανάγκες για τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία, ενώ παράλληλα, από τη στιγμή που τα hedge funds πλέον είναι οι μόνοι ιδιώτες κάτοχοι ελληνικών ομο­λόγων, απεμπολούνται τα δικαιώματα του ελληνικού δημοσίου για ενεργοποίηση των αναγκαστικών ρητρών σε μελλοντικό κούρεμα (απαιτείται να συμμετέχουν το 66% των κατόχων, και πλέον οι μό­νοι κάτοχοι είναι τα hedge funds, αφού οι ελληνικές τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία δεν έχουν ελληνικά ομόλογα).

Αλλά το σημαντικό πρόβλημα απορρέει από τη συνέχιση της πολιτικής λιτότητας με όλο και πιο ε­ντατικούς ρυθμούς. Ακόμα και στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα, γίνεται λόγος για κινδύνους εφαρμογής του προγράμματος εξαιτίας των παρενερ­γειών λόγω ύφεσης. Όμως οι αυτόματοι μηχανισμοί περικοπής δαπανών, το νέο φορολογικό, οι απο­λύσεις στο δημόσιο, οι μειώσεις μισθών και συντάξεων, οι περικοπές των δημοσίων επενδύσεων συ­ντείνουν σε ακόμα μεγαλύτερη ύφεση. Και όσο η οικονομία βυθίζεται στην ύφεση -για έκτο έτος- το δημόσιο χρέος θα συνεχίζει να καλπάζει. Άλλωστε, είναι γνωστό στους οικονομολόγους ότι για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους δεν έχουν σημασία τα επιτόκια αυτά καθ’αυτά, αλλά η διαφορά των επιτοκίων με τους ρυθμούς ανάπτυξης.

Αβίωτο το χρέος

Η Moody’s σε έκθεσή της αυτή την εβδομάδα παραδέχτηκε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν γίνε­ται βιώσιμο με αυτό το πρόγραμμα. Και αυτό έχει επιπτώσεις στα σχέδια του κ. Σαμαρά για ανάπτυ­ξη. Επενδύσεις δεν πρόκειται να γίνουν σε μια χώρα που υπάρχουν σημαντικές αμφιβολίες για τη δυ­νατότητα εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Κανείς επενδυτής δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει τα κεφάλαια του, γνωρίζοντας ότι το κλίμα αβεβαιότητας για την ελληνική οικονομία θα συνεχίζεται. Και όσο κι αν ο κ. Σαμαράς και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προβαίνουν σε δηλώσεις ενθάρρυνσης του επενδυτικού κλίματος, οι επίδοξοι επενδυτές ξέρουν καλά να διακρίνουν πόσο αυτές γίνονται για επικοινωνιακούς λόγους και πόσο έχουν βάση. Επομένως, η προσέλκυση επενδύσεων κάτω από αυτούς τους όρους θα μείνει ανεκπλήρωτος πόθος για τον κ. Σαμαρά και τον περίγυρό του.

Γιατί, όμως, συνεχίζουν σε αυτό το μοτίβο; Μόνο εμείς αντιλαμβανόμαστε αυτή την κατάσταση; Η ε­ρώτηση επιδέχεται δύο συμπληρωματικές απαντήσεις. Από τη μία, υπάρχουν άνθρωποι που πραγμα­τικά πιστεύουν ότι μέσα από τη λιτότητα και τη δημοσιονομική εξυγίανση δημιουργούνται οι όροι για να εμφανιστεί ォη καλή νεράιδα της αξιοπιστίας» και να τεθεί σε λειτουργία η αναπτυξιακή διαδι­κασία. Αυτοί κυρίως είναι οι άνθρωποι των διεθνών οργανισμών τόσο στο ΔΝΤ όσο και στην Ευρω­παϊκή Επιτροπή, οι οποίοι έχοντας ένα διδακτορικό από ένα πανεπιστήμιο με κύρος, πιστεύουν δογ­ματικά στην οικονομική ορθοδοξία. Δεν τους περνάει καν από το μυαλό ότι υπάρχει και η ταξική πά­λη, πιστεύουν ότι ο κόσμος λειτουργεί μέσα από οικονομικά μοντέλα και ότι μπορεί σήμερα κάποιοι να πλήττονται από αυτές τις πολιτικές, αλλά μπορούν να περιμένουν ότι σε λίγο καιρό θα επιβραβευ­τούν. Το προτεσταντικό ήθος της ορθόδοξης οικονομικής θεωρίας πλέον επικαθορίζει το σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής.

Κάποιοι κερδίζουν από τη λιτότητα

Από την άλλη, όμως, υπάρχουν και κάποιοι που ξέρουν ότι κερδίζουν από αυτές τις πολιτικές, κά­ποιοι που ξέρουν πολύ καλά ότι η ταξική πάλη και υπάρχει και επικαθορίζει τα πάντα. Αυτές οι πολι­τικές είναι μια χρυσή ευκαιρία για το κεφάλαιο να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με οτιδήποτε μέχρι τώρα στεκόταν ανάχωμα στην κερδοφορία τους, όπως για παράδειγμα οι μισθοί, το κοινωνικό κράτος, ο δημόσιος τομέας και οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Το κεφάλαιο εκμεταλλευόμενο την ォεπιστημονική ουδετερότητα» των οικονομολόγων που σχεδιά­ζουν την πολιτική, έχει κάθε συμφέρον να παρουσιάζονται οι παραπάνω αντιλήψεις ως οικουμενική αλήθεια. Οι άρρητοι αυτοί στόχοι του κεφαλαίου για όσο το δυνατό μεγαλύτερη υποτίμηση της ερ­γασίας, γίνονται λοιπόν ォοικουμενική αλήθεια» μέσα από τις οικονομικές θεωρίες της ォεσωτερικής υ­ποτίμησης» και της ォεπεκτατικής δημοσιονομικής λιτότητας».

Η Αριστερά στην Ελλάδα έχει καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να αποκαλύψει τι κρύβεται πίσω από τη μνημονιακή εμμονή και να προκαλέσει ρωγμές, αν όχι να σπάσει, την ιδεολογική ηγεμονία. Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό για το 2013, αφού πλέον η κοινωνική κρίση, από ό,τι φαίνεται, θα ξεπεράσει κάθε πρόβλεψη. Χρειάζεται και κοινωνική αλληλεγγύη, και αποκάλυψη του αντιπάλου, και επεξεργασία προτάσεων, και αντίσταση στο πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: